
در فصل تابستان تابشهای خورشید به اوج خود میرسد به همین دلیل پوست ما بیش از هر زمان دیگری به مراقبت نیاز دارد در این میان، استفاده از ضد آفتاب در تابستان اصلیترین سپر دفاعی برای حفظ سلامت و شادابی پوست محسوب میشود این محصولات نه تنها سدی در برابر آسیبهای سطحی و عمقی نور خورشید هستند، بلکه از بروز عوارض جبرانناپذیری همچون لکهای تیره، چینوچروکهای زودرس و حتی خطرات جدیتری مانند ملانوما نیز پیشگیری میکنند؛ با این حال، بسیاری از افراد تنها بر استفاده از کرم ضدآفتاب تکیه کرده و تصور میکنند که ایمن هستند؛ غافل از اینکه نادیده گرفتنِ اصول مربوط به زمانبندی و نحوه صحیحِ مصرف، میتواند تمام زحمات مراقبتی آنها را خنثی کند. در ادامه رایجترین خطاهایی که باعث کاهش اثربخشیِ ضد آفتاب در روزهای گرم سال شده و سلامت پوست را به خطر میاندازند بررسی میکنیم.
لازم است بدانید که اثربخشیِ ضد آفتاب، تنها در گرو کیفیت محصول نیست، بلکه به نوع استفاده اصولیِ آن نیز بستگی دارد. بسیاری از مصرفکنندگان به اشتباه تصور میکنند که صرفِ داشتنِ محصولی با SPF بالا، تضمینکننده امنیت پوست در برابر آفتاب است؛ در حالی که حتی قدرتمندترین کرمهای ضد آفتاب نیز اگر به شکل صحیح روی پوست قرار نگیرند، عملاً کارایی خود را از دست میدهند. نباید فراموش کرد که پرتوهای مخرب UVA و UVB، حتی در روزهای ابری یا در محیطهای بسته و نزدیک به پنجره نیز حضور دارند و میتوانند آسیبهای پنهانی به بافت پوست وارد کنند. استفاده ناکافی یا عدم تمدید بهموقع ضد آفتاب در طول روز، راه را برای نفوذ این اشعهها به لایههای عمقی باز گذاشته و منجر به کاهش اثر ضدآفتاب در گرما و پیری زودرس میشود.
یکی از تصورات اشتباه این است که SPF بالا، باعث محافظت نامحدود در برابر نور خورشید است. برای مثال، برخی فکر میکنند با استفاده از کرم SPF 100، میتوانند کل روز را بدون نگرانی در آفتاب سپری کنند. اما واقعیت این است که SPF، میزانِ محافظت در برابر اشعه UVB را در مقایسه با حالتی که هیچ محافظی استفاده نمیکنید، نشان میدهد و به مدت زمانِ اثربخشیِ کرم روی پوست ارتباط مستقیمی ندارد. حتی قویترین ضد آفتابها نیز پس از 2 تا 3 ساعت، کارایی خود را از دست داده و نیاز به تمدید دارند؛ این قانون بهویژه بعد از تعریق شدید یا شنا کردن، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بدن انسان برای تولید ویتامین D به تابش نور خورشید نیاز دارد. برخی افراد نگرانند که استفاده از ضد آفتاب مانع جذب این ویتامین ضروری شود. با این حال، تحقیقات علمی نشان میدهند که حتی استفاده منظم از ضدآفتاب در تابستان، همچنان به بدن اجازه میدهد تا مقدار کافی ویتامین D را از طریق نور خورشید دریافت کند. اگر همچنان در مورد کمبود احتمالی ویتامین D دغدغه دارید، راهکار، حذفِ عامل محافظتکننده پوست نیست بلکه جایگزین کردن ضد آفتاب با مکملهای حاوی این ویتامین یا تنظیم رژیم غذایی برای دریافت مقادیر لازم از منابع غذایی است.
یکی از بزرگترین اشتباهات استفاده از ضدآفتاب، این است که فقط زمان حضور زیر نور مستقیم آفتاب استفاده کنید غافل از اینکه اشعههای مضر UV، بهویژه UVA، قادرند از میان شیشه پنجرهها عبور کرده و حتی در محیطهای داخلی به پوست آسیب برسانند. این آسیبها شاید بلافاصله به شکل آفتابسوختگی نمایان نشوند، اما در درازمدت میتوانند به ساختار کلاژن پوست صدمه زده و روند پیری و ایجاد چین و چروک را تسریع کنند. بنابراین، استفاده از ضد آفتاب، حتی در خانه و بهخصوص هنگام نشستن در نزدیکی پنجره، برای حفظ سلامت و جوانی پوست ضروری است.
پوست اطراف چشم، به دلیل نازکی و حساسیتِ فوقالعادهاش، در برابر آسیبهای ناشی از نور خورشید بسیار آسیبپذیرتر از سایر قسمتهای صورت است. نادیده گرفتن این ناحیه ، یکی دیگر از اشتباهات رایجی است که باعث کاهش اثر ضدآفتاب در گرما میشود برای جلوگیری از سوزش یا تحریک احتمالی، توصیه میشود از ضد آفتابهای اختصاصی دور چشم که فرمولاسیون سبکتر و هیپوآلرژنیک دارند، استفاده کنید یا کرم ضد آفتاب معمولی خود را با احتیاط و فاصله از خط مژهها به این ناحیه بزنید.
این باور که پوستهای تیرهتر یا سبزه، به دلیل داشتن ملانین بیشتر، نیازی به ضد آفتاب ندارند، یک اشتباه رایج و خطرناک است که باعث کاهش اثر ضدآفتاب در گرما میشود؛ درست است که ملانین، تا حدی خاصیت محافظتی در برابر اشعه UV دارد، اما این محافظت محدود و ناکافی است. پوست تیرهتر شاید کمتر دچار آفتابسوختگیِ قابل مشاهده شود، اما همچنان در برابر آسیبهای بلندمدت مانند پیری زودرس، لکههای ناشی از نور خورشید و حتی در موارد نادر، سرطان پوست، آسیبپذیر است. بنابراین، استفاده از ضد آفتاب برای تمام رنگهای پوست، امری حیاتی است.
در فصول گرم سال، تعریق بدن به طور چشمگیری افزایش مییابد. اگر ضد آفتابی که استفاده میکنید، فاقد مقاومت لازم در برابر آب و تعریق باشد، بهراحتی از سطح پوست پاک شده و خاصیت محافظتی خود را از دست میدهد. این موضوع یکی از مهمترین اشتباهات استفاده از ضدآفتاب در تابستان است که اثر آن را کاهش میدهد برای فعالیتهایی مانند شنا، ورزشهای بیرون از خانه یا قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما، انتخاب محصولاتی با برچسب “Water Resistant” (مقاوم در برابر آب) یا “Sweat Resistant” (مقاوم در برابر تعریق) ضروری است تا اطمینان حاصل شود که محافظت پوست شما در طول روز حفظ میشود.
یکی از رایجترین اشتباهاتی که موجب کاهش اثر ضدآفتاب در گرما میشود استفاده از مقدار بسیار کم از محصول است. بسیاری از افراد تنها چند نقطه کوچک از کرم را روی صورت خود میزنند و تصور میکنند پوستشان بهطور کامل محافظت شده است در حالی که تمام آزمایشهای مربوط به SPF بر اساس مقدار استانداردی از ضد آفتاب انجام میشوند. اگر کمتر از این مقدار استفاده کنید، میزان محافظت واقعی محصول به شکل قابل توجهی کاهش پیدا میکند؛ برای پوشش کامل صورت و گردن، معمولاً حدود دو بند انگشت ضد آفتاب توصیه میشود.
یکی دیگر از اشتباهات استفاده از ضدآفتاب، انتخاب ضد آفتابی است که با نوع پوست سازگاری ندارد. بسیاری از افراد هنگام خرید تنها به SPF توجه کرده در حالی که بافت و فرمولاسیون محصول نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. برای مثال، اگر فردی با پوست چرب از ضد آفتابهای بسیار سنگین و روغنی استفاده کند، احتمال بسته شدن منافذ پوست، ایجاد جوش و احساس سنگینی روی پوست افزایش مییابد از سوی دیگر، اگر فردی با پوست خشک از ضد آفتابهای فاقد ترکیبات مرطوبکننده استفاده کند، ممکن است پس از مدت کوتاهی احساس کشیدگی و خشکی پوست داشته باشد؛ همچنین افرادی که پوست حساسی دارند، بهتر است از ضد آفتابهای فاقد الکل، عطر و مواد حساسیتزا استفاده کنند تا احتمال تحریک پوست کاهش یابد.
بعضی افراد ضدآفتاب در تابستان را زمانی استفاده میکنند که مدت زیادی زیر نور خورشید بودهاند یا حتی زمانی که پوستشان شروع به قرمز شدن کرده است؛ در حالی که ضد آفتاب یک محصول پیشگیرانه است، نه درمانی این محصول باید قبل از قرار گرفتن در معرض نور خورشید روی پوست قرار گیرد تا فرصت کافی برای ایجاد لایه محافظ داشته باشد بهتر است حدود 15 تا 20 دقیقه قبل از خروج از منزل از ضد آفتاب استفاده کنید.
ضد آفتاب یکی از مؤثرترین محصولات مراقبت از پوست است، اما تنها زمانی میتواند عملکرد واقعی خود را نشان دهد که بهدرستی استفاده شود. استفاده از مقدار ناکافی، تمدید نکردن در طول روز، انتخاب محصول نامناسب، فراموش کردن برخی نواحی بدن، استفاده دیرهنگام و اعتماد بیش از حد به SPF بالا، از جمله اشتباهات استفاده از ضدآفتاب در تابستان هستند که بسیاری از افراد مرتکب میشوند؛ با رعایت چند نکته ساده و تبدیل استفاده صحیح از ضد آفتاب به یک عادت روزانه، میتوانید از پوست خود در برابر اشعههای مضر خورشید محافظت کرده و احتمال ایجاد لک، چینوچروک، پیری زودرس و سایر آسیبهای پوستی را به میزان قابل توجهی کاهش دهید.