علت چرب شدن سریع موها چیست؟

علت چرب شدن سریع موها چیست؟

همه‌ی ما می‌دانیم که وجود کمی چربی یا سبوم در پوست سرنه تنها هیچ ایرادی ندارد بلکه ضروری است و به حفظ سلامت و شادابی موها نیز کمک می‌کند اما وقتی دنبال علت چرب شدن سریع موها و پوست سر هستیم یعنی چربی غیر عادی است طوری که باعث می‌شود موهای شما همیشه ژولیده و کثیف به نظر برسند که این حالت برای همه‌ی افراد می‌تواند خسته کننده باشد؛ از طرفی موهای چرب علاوه بر اینکه از نظر ظاهری ناخوشایند است، ممکن است پوست سر شما را تحریک کرده و باعث بیماری شود زیرا ریزش مو، خارش پوست سر، قارچ و خیلی عارضه‌های دیگر بیشتر موی چرب را درگیر می‌کند.

چرا موی سر و پوست سر چرب می‌شوند؟

سبوم یا چربی بیش از حد مو می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد؛ افراد ممکن است به صورت دائمی با چربی پوست درگیر باشند یا به صورت مقطعی در زمان‌های مختلف آن را تجربه کنند برخی از رایج‌ترین دلایل چرب شدن مو و پوست سر عبارتند از :

ژنتیک

اگر افرادی در خانواده هستند که مو و پوست سر چربی دارند احتمال این‌ که شما هم غدد چربی بیش از حد فعال داشته و دچار چربی پوست و مو باشید، بیشتر است.

هورمون‌ها

تغییرات هورمونی ناشی از سن بلوغ، دوران بارداری و یائسگی می‌تواند باعث تولید سبوم اضافی و فعالیت بیش از اندازه غدد چربی شود؛ همچنین عدم تعادل هورمونی ناشی از استرس نیز می‌تواند علت چرب شدن سریع موها باشد.

بیماری‌ها

اختلالات غدد هیپوفیز یا آدرنال که هورمون‌ها را کنترل می‌کنند، می‌تواند تولید سبوم را افزایش داده و باعث  چربی مو و پوست سر شوند از طرفی مصرف داروهایی چون: داروهای ضد بارداری خوراکی که برای تنظیم هورمون‌ها هستند نیز می‌توانند باعث افزایش تولید چربی پوست شوند.

آب و هوا

یکی دیگر از دلایلی که می‌تواند باعث خشکی پوست سر و افزایش تولید سبوم شود هوای خشک زمستان و هوای گرم خانه است در مقابل روزهای مرطوب تابستان هم باعث افزایش تعرق پوست و ترشح سبوم بیشتر و چربی بیش از حد مو و پوست سر می‌شود.

شستشوی بیش از حد

شستشوی مکرر و بیش از اندازه و همچنین استفاده از شوینده‌های قوی می‌تواند پوست را تحریک کرده و باعث تولید سبوم اضافی شود.

شستشوی ناکافی

اگر به فکر درمان چربی موی سر هستید به نکاتی چون: شستشوی دیر و کم موها، خوابیدن روی روبالشی کثیف و استفاده از برس‌ها و سایر ابزار مرتبط با موها بی‌توجه نباشید زیرا اینها باعث تجمع سلول‌های مرده روی پوست و تولید سبوم اضافی می‌شود.

آیا موی چرب اختلال محسوب می‌شود؟

موی چرب به خودی خود یک اختلال نیست افرادی که پوست سرشان چرب است می‌توانند موهای سالم و یا حتی موهای خشک و شکننده داشته باشند؛ موهای شما برای سالم ماندن به چربی نیاز دارند، اما چربی بیش از حد مو می‌تواند منجر به تجمع روی مو و پوست سر شود؛ همچنین پوست چرب ممکن است در ایجاد بیماری‌هایی چون: درماتیت سبورئیک نقش داشته باشد این بیماری عارضه‌ای است که در آن پوست شما ملتهب و تحریک‌پذیر می‌شود؛ شوره سر نیز نوعی درماتیت سبورئیک است که ناشی از مخمری مانند قارچ مالاسزیا است این قارچ از چربی روی پوست سر شما تغذیه می‌کند.

تاثیر نوع مو بر چرب شدن آن

تاثیر سبوم اضافی بر وضعیت ظاهری و سلامت موها، مستقیماً با نوع و ساختار موی هر فرد در ارتباط است افرادی که موهای نازک دارند معمولاً پوست سرشان چرب است از سوی دیگر، علت چرب شدن سریع موها در افرادی که موهای پرپشتی دارند معمولاً به این دلیل است که فولیکول‌های مو و غدد چربی بیشتری دارند؛ افراد با موهای مجعد یا فر حتی اگر پوست سر چرب داشته باشند انتهای ساقه موهایشان خشک است. متاسفانه داشتن پوست سر چرب و سبوم اضافی باعث می‌شود که فولیکول‌های مو با چربی، آلودگی‌ها و پوست مرده مسدود شوند که در نهایت مانع رشد موهای جدید و باعث شکستگی تارها در ریشه مو می‌شود.

تاثیر نوسانات هورمونی بر چرب شدن مو و پوست

تغییر در میزان هورمون‌های استروژن و پروژسترون در طول چرخه قاعدگی، می‌تواند باعث ایجاد تغییراتی در پوست شود؛ برخی افراد در نزدیکی دوره‌های خود متوجه ایجاد آکنه‌های هورمونی یا چربی بیش از حد مو و  پوست می‌شوند که می‌تواند نتیجه تغییرات هورمونی باشد؛ همچنین افزایش سطح هورمون تستوسترون و افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) که با افزایش تستوسترون مرتبط است، ممکن است علائمی مانند چرب شدن مو و پوست به صورت غیرمعمول را مشاهده نمایند.

علائم و نشانه‌های چرب شدن مو و پوست سر

همانطور که گفتیم نشانه‌های چرب شدن مو و پوست سر بسیار روشن است احتمالا بعد از هر بار شستشوی موها احساس می‌کنید که پوست سرتان چرب شده یا در اثر تجمع سلول‌های مرده پوست احساس خارش می‌کنید؛ شوره سر نیز یکی دیگر از عوارض چرب شدن زیاد مو و پوست سر است. افرادی که دارای مو و پوست سر چربی هستند با به تعویق انداختن شستشوی موها، متوجه تجمع چربی و بوی نامطبوع آن می‌شوند. همچنین ممکن است چربی را روی روبالشی خود مشاهده کنند از طرفی موهای چرب  همیشه سنگین و بی‌حالت به نظر می‌رسند؛ اگر به دنبال درمان چربی مو سر خود هستید این نشانه‌ها را جدی بگیرید:

• موهای کدر
• پوست سر چرب
• تارهای سست و بی روح
• حجم کم در اطراف ریشه
• موهای گره دار

آیا چربی موی سر باعث ریزش مو می‌شود؟

یکی از عوامل مؤثر در ریزش مو چربی کف سر است؛ که البته تأثیر آن به طور مستقیم نیست در واقع چربی بیش از حد مو و کف سر می‌تواند محیطی نامناسب برای رشد موها ایجاد کند که به مرور زمان منجر به ضعیف‌شدن فولیکول‌ها و ریزش مو می‌شود در این فرآیند، چندین مکانیسم مختلف می‌توانند نقش داشته باشند که در ادامه ذکر می‌کنیم:

• انسداد فولیکول‌های مو: غدد سباسه فعال، چربی زیادی تولید می‌کنند که همراه با سلول‌های مرده و آلودگی‌ها، باعث مسدود شدن فولیکول‌ها می‌شوند.
• تجمع باکتری‌ها و قارچ‌ها: چربی زیاد محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها مانند مالاسزیا فراهم می‌کند؛ این میکروب‌ها می‌توانند موجب التهاب و مشکلاتی چون درماتیت سبورئیک شوند که با خارش، التهاب و ریزش مو همراه است.
• افزایش تولید هورمونDHT: هورمون دی‌هیدروتستوسترون (DHT) که عامل اصلی ریزش مو با الگوی آندروژنی است، در پوست سر چرب می‌تواند بیشتر فعال شود ؛ این هورمون موجب کوچک شدن فولیکول‌ها و کوتاه شدن چرخه رشد مو شده که در نهایت باعث نازک شدن و ریزش مو می‌گردد.
• سنگینی موها و کشیدگی فولیکول‌ها: وقتی چربی زیاد روی ساقه مو انباشته می‌شود، موها سنگین‌تر شده و بیشتر به سمت پایین کشیده می‌شوند این کشش مداوم می‌تواند ریشه مو را تضعیف کرده و در برخی موارد ریزش مو را تسریع کند.

آیا علت چربی موی سر با چربی کف سر متفاوت است؟

باید گفت که بله، علت چرب شدن سریع موها و چربی کف سر با یکدیگر متفاوت هستند، هرچند که این دو عامل به هم ارتباط دارند ؛ چربی کف سر عمدتاً ناشی از فعالیت غدد سباسه (چربی) است که در فولیکول‌های مو قرار دارند و وظیفه‌ی تولید سبوم (چربی طبیعی پوست) را بر عهده دارند. میزان ترشح این غدد تحت‌تأثیر عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، هورمون‌ها، رژیم غذایی، استفاده از محصولات نامناسب و… قرار دارد.  چربی کف سر به طور طبیعی برای حفظ سلامت پوست و مو لازم است، اما در بعضی افراد، افزایش بیش از حد آن باعث ایجاد مشکلاتی چون: چربی مفرط، خارش، التهاب و حتی شوره‌های چرب می‌شود.

از طرفی چربی موی سر بیشتر به دلیل انتقال سبوم از کف سر به ساقه‌ی مو اتفاق می‌افتد که نوع و بافت مو نقش مهمی در این فرآیند دارد؛ برای مثال، در موهای صاف و نازک، چربی به‌سرعت و یکنواخت در طول ساقه‌ی مو توزیع می‌شود، درحالی‌که در موهای مجعد و ضخیم، به دلیل ساختار مارپیچی، این انتقال کندتر است از این رو، گرچه چربی کف سر و موی سر ارتباط مستقیمی با هم دارند، اما عوامل کنترل‌کنندة آن‌ها تا حدی متفاوت‌اند برای مدیریت بهتر چربی مو، لازم است که به انتخاب شامپوی مناسب، دفعات شستشو، تنظیم رژیم غذایی، کنترل استرس و رعایت بهداشت پوست سر، توجه ویژه‌ای شود.

سخن آخر

اگر چه چربی زیاد مو و کف سر می‌تواند آزاردهنده باشد، اما در بسیاری از موارد با اصلاح چند عادت ساده در روتین روزانه قابل کنترل است. همان‌طور که بررسی کردیم، علت چرب شدن سریع موها می‌تواند ترکیبی از عوامل ژنتیکی، تغییرات هورمونی یا حتی استفاده از محصولات ناسازگار با نوع پوست سر شما باشد اما می‌توان از این راهکارهای کلیدی کمک گرفت.

• شستشوی هوشمند: از شامپوهای مخصوص موهای چرب استفاده کنید و تمرکز شستشو را روی کف سر (نه ساقه‌ها) بگذارید.
• کنترل عادت‌ها: از دست زدن مداوم به موها و استفاده بیش از حد از نرم‌کننده در ریشه مو خودداری کنید.
• مشاوره تخصصی: اگر چربی مو همراه با خارش شدید، شوره یا ریزش غیرعادی است، حتماً برای بررسی وضعیت غدد چربی و تعادل هورمونی به متخصص پوست و مو مراجعه نمایید.

به یاد داشته باشید که درمان چربی موی سر یک پروسه تدریجی است؛ شما می‌توانید با انتخاب محصولات و شامپوهای مناسب و صبوری در اصلاح سبک زندگی، تعادل طبیعی را به پوست سر خود بازگردانده و از داشتن موهایی تمیز، سبک و درخشان برای مدت طولانی‌تر لذت ببرید.